Podstawowe rodzaje stali na ostrza

420 - Popularna stal na noże niższej i średniej klasy. Jakość ostrza bardzo zależy od procesu hartowana. Firmy takie jak Buck czy Cold Steel potrafią zrobić z tej stali niezłą klingę. Oznaczana jest też często 420A lub 420HC, jednak jest to w zasadzie ta sama, podstawowa stal. Stal 420 jest całkowicie nierdzewna. Przykład dobrego noża z tej stali to Buck Protege.
440C - stal bardzo popularna wśród produkujących noże firm europejskich jak Bocker czy Victorinox. Stal o klasę (a może i dwie) lepsza niż 420. Nawet proste hartowanie da w efekcie bardzo trwałe robocze ostrze. Hartowanie profesjonalne daje efekt nieznacznie tylko gorszy od stali ATS-34. Jest to też stal często wybierana przez indywidualnych wytwórców noży na zamówienie. 440C jest stalą całkowicie nierdzewną i tu jest często jej przewaga nad bardziej wyszukanymi stalami. Ważne jest, aby stal pochodziła od dobrego dostawcy np. Lantrobe Labs czy CPM a nie z byle jakiej huty - w 440C dużo zależy od czystości stali. Przykładowy nóż z 440C to Benchmade TSEK Axis.
AUS-6 jest japońskim odpowiednikiem stali 420. Jej odmiana AUS-6A jest zdaniem niektórych nawet nieco lepsza na noże niż AUS-6, choć podobnie jak przy stali 420 nie należy spodziewać się cudów. Aby nóż był wart użytkowania wymaga dobrego hartowania - w przeciwnym razie bardzo szybko się tępi. Przykład dobrego noża z AUS-6A to CRKT Prowler.
AUS-8 jest japońskim odpowiednikiem stali 440C. Odmiana AUS-8A jest oceniana jako ogniwo pomiędzy 440C a ATS-34. Dobra stal robocza, relatywnie niedroga w obróbce i hartowaniu. Japończycy doprowadzili do perfekcji proces hartowania AUS-8A i robią z tej stali noże prawie nie ustępujące nożom z ATS-34 a przy tym całkowicie nierdzewne. W sumie dobra stal, lubiana przez takich producentów jak Cold Steel czy Spyderco. Przykład to nóż Spyderco Dragonfly.
ATS-55 - japońska stal z huty Hitachi o parametrach (i cenie) pomiędzy 440C i ATS-34. W odróżnieniu od ATS-34 jest całkowicie nierdzewna, jednak ustępuje jej nieco wytrzymałością klingi na uderzenia ze względu na mniejszą zawartość węgla i molibdenu. Ostatnio coraz rzadziej stosowana i wypierana przez AUS-8A lub ATS-34. Przykład noża to Spyderco Delica.
GIN-1 - japońska stal z huty Hitachi o parametrach podobnych do 440C. Jest całkowicie nierdzewna, i ma lepszą wytrzymałość na stępienie niż AUS-6A. Ostatnio obserwuje się lekki odwrót GIN-1 z rynku noży. Jest to spowodowane nowymi procesami hartowniczymi które potrafią z tańszej niż GIN-1 stali 440C wykonać klingę, tak jak GIN-1, bardzo niewiele ustępującą klindze z ATS-34. Stal ta oznaczana jest także G-1. Przykład noża z GIN-1 to Benchmade mini TSEK Linerlock.
VG-10 - nowa stal o bardzo dobrych parametrach, zbliżonych do ATS-34 (a na pewno lepszych od stali 440C). Najważniejszą różnica jest to, że VG-10 jest stalą w zasadzie nierdzewną. Piszę "w zasadzie" gdyż w ekstremalnych warunkach np. po długim przebywaniu w wodzie morskiej może pokryć się brunatnym nalotem z rdzy powierzchniowej ale w normalnym, codziennym użytkowaniu jest to po prostu nierdzewna stal i można ją tak traktować. Stal VG-10 ma lepszą wytrzymałość i większą odporność na stępienie niż inne typowe stale nierdzewne (420HC, 440C czy ATS-55) i jest najbardziej zbliżona parametrami do stali AUS-8A choć zdaniem niektórych lekko ją przewyższa. Przykład noża z VG-10 to Spyderco Navigator.
ATS-34 - japońska stal produkowana przez koncern Hitachi. Stal twarda, wytrzymała, odporna na korozję. Doskonałe parametry mechaniczne ostrza z takiej stali są jednak okupione niepełną nierdzewnością. Podczas użytkowania w wilgotnym środowisku pokrywa się minimalnie rdzą powierzchniową. Ma to jednak tylko wpływ na estetykę ostrza, a nie na parametry techniczne. ATS-34 jest stalą drogą, ale po odpowiednim zahartowaniu daje ostrze wytrzymalsze i o większej wytrzymałości na stępienie niż np. 440C. Przykład noża z tej stali to Benchmade 800 AFCK.
154CM - amerykański odpowiednik stali ATS-34 produkowany przez koncern Crucible Powder Metalurgy. Stal prawie idealna. Jest lepiej niż ATS-34 oczyszczona z niekorzystnych składników jak siarka i fosfor - dzięki temu ma mniejsze tendencje do chwytania rdzy powierzchniowej (ale mimo to warto przetrzeć klingę od czasu do czasu oliwką). Zastępuje coraz częściej ATS-34 w produkowanych w USA nożach wysokiej klasy. Niestety, jej doskonałe parametry techniczne oznaczają dla producentów trudniejszą obróbkę i droższy proces produkcji noży, co w efekcie przekłada się na wyższą cenę dla użytkownika końcowego. Jest to doskonała stal na klingi - daje ostrze wytrzymałe na stępienie, udar mechaniczny, korozję i złamanie. Przykład noża ze 154CM to M.O.D. Hornet.
BG-42 - wprowadzona niedawno stal, określana jeszcze jako "egzotyczna". Ma parametry podobne do 154CM, ale jest całkowicie odporna na korozję dzięki podniesionej zawartości chromu. "Trzymanie ostrza" i agresywne cięcie zapewnia jej spora domieszka wanadu, tworząca z węglem karbidki wanadu (bardzo twarde kryształki działające jak mikropiłka na krawędzi tnącej). Wspaniała wręcz stal na nóż roboczy. Przykład noża z BG-42 to Sebenza.
S30V - najnowsza stal firmy CPM. Pierwsza stal produkowana masowo specjalnie jako stal na noże wysokiej klasy. Połączono w niej parametry mechaniczne stali BG-42 oraz odporność na korozję jak w 440C. Wspaniała lecz droga stal, na którą przechodzą jak na razie tylko producenci najdroższych noży jak Chris Reeve czy Microtech. Przykład noża to Chris Reeve Mnandi.
CPM 440V - stal o parametrach, które kiedyś wykluczałyby się nawzajem. Trudno nawet powiedzieć, czy to jeszcze stal, czy już spiek węglikowy. CPM 440V to materiał o bardzo dobrych właściwościach mechanicznych, z niezwykle twardą krawędzią tnącą. Bardzo odporna na korozję mimo zadziwiająco wysokiej zawartości 2,15% węgla (dla porównania - nierdzewna AUS-6 ma 0,55% węgla). Osiągnięto ten efekt przez wysoką domieszkę wanadu (5,50%) wiążącego węgiel w twarde karbidki jak w stali BG-42. Dzięki temu zachowuje bardzo ostrą krawędź nawet podczas długotrwałej pracy. Te efekty osiągnięto nie tyle samym składem, co bardzo skomplikowaną (i drogą) technologią wytwarzania stali metodą proszkową w zakładach Crucible Powder Metallurgy w USA. Odporność na silne uderzenia jest tylko nieco mniejsza niż np. stali 154CM. Natomiast ta stal jest stworzona do cięcia - tnie bardzo agresywnie i długo pozostaje ostra. Jest jedną z najbardziej odpornych na stępienie stali. Przykładowy nóż z CPM 440V to Kershaw Avalanche.
M2 High Speed - szybkotnąca stal maszynowa o wysokiej zawartości węgla. Znana od dawna stal, bardzo twarda i odporna na uderzenia. W maszynach tokarskich tnie inne rodzaje stali. Niestety, jest bardzo podatna na korozję i dla tego noże z tej stali są zwykle pokrywane powierzchniowo teflonem. Podatność na rdzę "wgłębną" zadecydowała o bardzo wąskim zastosowaniu tej stali, chociaż właściwości mechaniczne takich noży są imponujące. Przykład to Benchmade Nimravus Cub M2HS.
D2 - węglowa stal narzędziowa. Znana od dawna, twarda i odporna na uderzenia stal. Podatność na korozję jest zadziwiająco niska jak na stal wysokowęglową. Nazywana jest przez to często "semi-stainless" co dobrze oddaje jej charakter - przy zachowaniu minimum dbałości o ostrze D2 stanowi wspaniały materiał zarówno na noże taktyczne jak i te do ciężkiej pracy. Niestety, jest dość kosztowna w obróbce i niełatwo wykończyć ją w maszynowym procesie (przy zbyt szybkim szlifowaniu nabiera pomarańczowego połysku). Znajduje za to miejsce w wysokiej klasy nożach "custom made" - robionych ręcznie na zamówienie. Noże ze stali D2 takich mistrzów jak Bob Dozier czy Greg Lightfoot, który ostatnio też zaczął stosować tą "trudną" stal, stanowią cenne ozdoby kolekcji o pełnej wartości użytkowej. Przykład zastosowania D2 to nóż "Max Velocity" Greg'a Lightfoot'a.
A2 - węglowa stal narzędziowa. Znana od dawna, twarda i odporna na uderzenia stal. Podatność na korozję jest niestety dość spora więc w przypadku noży roboczych wymaga pokrycia ostrza powłoką zabezpieczającą. Ostrza z A2 robią zwykle firmy oferujące noże z najwyższej półki jak Masters Of Defense czy Chris Reeve. Przykład to Mountaineer 2 firmy Chris Reeve Knives.
Stal Damasceńska - skuwane tradycyjnymi metodami różne gatunki stali dają w efekcie (po procesie wytrawiania powierzchniowego) piękne, przypadkowe lub zamierzone, lecz niepowtarzalne wzory. Stal damasceńską wykonuje się ze stali węglowych, ze stali z dodatkami metali kolorowych oraz ze stali nierdzewnych (tzw. DamaSteel). Stal damasceńska może także zawierać regularne wzory lub nawet rysunki "wkute" z innych gatunków stali. Taka stal nazywana jest Mosaic Damascus.
Talonite - to już nie stal. To nowoczesny stop rodem z głowic wiertniczych. Nie zawiera ani węgla ani żelaza - jest stopem kobaltu, chromu i wanadu. Ma właściwości antymagnetyczne, nie rdzewieje, jest odporny na działanie kwasów. Jest też bardzo droga i rzadko stosowana. Inny, podobny stop to Stellite. Przykładowo - nóż CUDA Talon w wersji Talonite kosztuje prawie 400USD podczas gdy wersja ze stali ATS-34 około 200 USD.